New York Yeni Veri Merkezi Kurulmasını Yasakladı

Yapay zekâ denildiğinde akla ilk olarak ChatGPT, Gemini ya da Copilot gibi servisler geliyor. Ancak bu sistemlerin çalışmasını sağlayan dev veri merkezleri, son dönemde teknoloji dünyasının en çok tartışılan konularından biri hâline gelmiş durumda. Çünkü yapay zekâ modelleri büyüdükçe bu tesislerin elektrik ve su tüketimi de katlanarak artıyor. İşte tam da bu nedenle ABD'nin New York eyaleti, teknoloji sektörünü yakından ilgilendiren önemli bir karar aldı. Eyalet yönetimi, yeni veri merkezi yatırımlarını tamamen durdurmasa da en büyük projelere geçici fren yaptı. Karar, hem teknoloji şirketlerinde hem de çevre savunucuları arasında geniş yankı uyandırdı. Yasak tüm veri merkezlerini kapsamıyor New York Valisi Kathy Hochul tarafından yayımlanan yürütme emriyle, 50 megavat ve üzeri elektrik kapasitesine sahip yeni hiperskal veri merkezlerinin kurulması bir yıl süreyle durduruldu. Bu süreçte eyalet kurumları, söz konusu tesislerin elektrik şebekesi, su kaynakları ve hava kalitesi üzerindeki etkilerini inceleyerek gelecekte uygulanacak yeni standartları hazırlayacak. Burada önemli bir detay var. Karar mevcut veri merkezlerini etkilemiyor. Ayrıca daha küçük ölçekli yeni projeler de moratoryumun dışında tutuluyor. Yani New York, tüm veri merkezlerini yasaklamış değil; yalnızca enerji tüketimi çok yüksek olan dev yapay zekâ tesisleri için geçici bir duraklama kararı aldı. Asıl endişe elektrik şebekesi ve su tüketimi Yapay zekâ sistemlerinin yaygınlaşmasıyla birlikte veri merkezlerinin enerji ihtiyacı da rekor seviyelere ulaştı. New York yönetimi, eyalette bağlantı bekleyen veri merkezi projelerinin toplam elektrik talebinin yaklaşık 12 gigavat seviyesine çıktığını belirtiyor. Bu yükün uzun vadede hem elektrik altyapısını hem de tüketicilerin faturalarını etkileyebileceği ifade ediliyor. Veri merkezleri yalnızca elektrik tüketmiyor. Sunucuların sürekli çalışabilmesi için ciddi miktarda suyla gerçekleştirilen soğutma sistemlerine de ihtiyaç duyuluyor. Çevre örgütleri, bu tesislerin karbon emisyonları ve doğal kaynak tüketimi nedeniyle daha sıkı denetlenmesi gerektiğini savunurken, teknoloji şirketleri ise yapay zekâ yatırımlarının ekonomik büyüme açısından kritik önem taşıdığını dile getiriyor. Diğer eyaletler de benzer adımlar atabilir New York'un aldığı kararın yalnızca bu eyaletle sınırlı kalmayabileceği konuşuluyor. Yapay zekâ yatırımlarının elektrik şebekeleri üzerindeki baskısı artmaya devam ederse, ABD'nin diğer eyaletlerinde de benzer düzenlemelerin gündeme gelmesi sürpriz olmayacak. Şimdilik bir yıl sürecek moratoryum boyunca hazırlanacak çevresel etki raporları, New York'un gelecekte veri merkezlerine nasıl yaklaşacağını belirleyecek. Ancak şimdiden kesin olan bir şey var: Yapay zekâ çağında artık yalnızca işlem gücü değil, bu gücün doğaya ve enerji altyapısına olan maliyeti de teknoloji dünyasının en önemli gündemlerinden biri hâline gelmiş durumda.