Komisyon isyanı!
Türkiye'nin gündeminde önemli bir tartışma var: kredi kartı komisyonları. Özellikle esnafın tepkisiyle yeniden gündeme gelen bu tartışma, aslında daha büyük bir sorunun işareti. Hazine ve Maliye Bakanlığı, vatandaşın kartlı ödeme alışkanlığını teşvik ederken, bu sistemin yükünü büyük ölçüde esnafın omuzlarına bırakmış gibi görünüyor.
Türkiye'de kartlı ödeme alışkanlığı
Türkiye'de bugün ekmekten akaryakıta kadar neredeyse her ödeme kredi kartıyla yapılıyor. Bu alışkanlığın değişmesi için mutlaka bir şeyler yapılması gerekiyor. Dünyanın birçok ülkesinde günlük harcamalarda banka kartı veya hesaptan anlık ödeme sistemleri daha yaygın. Türkiye'de kredi kartı, yalnızca bir ödeme aracı değil; ihtiyaç olsun, olmasın bir finansman modeli gibi kullanılıyor. Bankaların yoğun reklamları ve tanıtımları vatandaşı kredi kartına yöneltti. Taksit, puan, mil kazanımı, kampanyalar ve yüksek enflasyon karşısında harcamayı erteleme imkânı sunulması diğer kartları unutturdu.
Kartlı ödeme sisteminin komisyon yükü
Esnafın en büyük şikâyeti, isyanı ise kartlı ödeme sisteminin giderek ağırlaşan komisyon yükünden kaynaklanıyor. Üstelik mesele yalnızca POS cihazını sağlayan bankayla da sınırlı değil. Vatandaşın kartını kullandığı banka, POS bankası, ödeme kuruluşları, Visa, Mastercard veya TROY gibi kart ağları ve taksit finansmanının maliyeti aynı işlem içinde yer alıyor. Sorunun tek adresinde ise bankalar görünüyor. Vatandaş kasada tek bir kart gösteriyor; fakat perde arkasında birçok kurum aynı işlemden pay alıyor.
Kart sisteminin çalışma şekli
Örneğin, vatandaş A Bankası'nın kredi kartıyla alışveriş yaptığında, esnafın POS cihazı B Bankası'na ait olabilir. İşlem ise Visa, Mastercard veya TROY ağı üzerinden gerçekleşiyor. Komisyon ise şu kalemlerden oluşuyor: POS bankası komisyonu, kart ağları komisyonu ve taksit finansmanının maliyeti. Ancak esnafın muhatabı POS bankası olduğu için bütün tepki bankalara yöneliyor. Oysa alınan komisyonun tamamı tek bir kuruma gitmiyor.
Farklı kart türleri
Tartışmanın önemli boyutlarından biri de Türkiye'de farklı kart türlerinin aynı kefeye konulması. Oysa üç temel kart sistemi birbirinden oldukça farklı çalışıyor. En yaygın olan ve yaygınlaşmasına da izin verilen "Kredi Kartı", bankanın açtığı krediyle harcama yapılmasını sağlıyor. Bankalar, kredi kartı kullanıcılara taksit, puan, mil kazanımı ve kampanyalar sunuyor. Diğer yandan, banka kartı ve ön ödemeli kartlar daha az teşvik ediliyor.
Sonuç
Türkiye'de kartlı ödeme alışkanlığını değiştirmek için mutlaka bir şeyler yapılması gerekiyor. Devletin ilgili kurumları, alternatif ödeme yöntemlerini yaygınlaştırmalı. Esnafın komisyon yükünü azaltmak için bankalarla işbirliği yapmalı. Ayrıca, farklı kart türlerinin aynı kefeye konulmaması ve bankaların kredi kartı kullanımını teşvik etmemesi gerekiyor. İşte bu şekilde, Türkiye'de kartlı ödeme alışkanlığını değiştirmek ve esnafın komisyon yükünü azaltmak mümkün olabilir.
Kaynak
Habertürk