İstismar mı içerik mi? Uzman psikolog uyardı! Beğeni uğruna feda edilen ‘fenomen’ çocuklar…

# İstismar mı İçerik mi? Uzman Psikolog Uyardı!

Sosyal medyada çocukların yer aldığı içeriklerin hızla artması, "çocuk fenomen" ve "insta mom" tartışmalarını yeniden gündeme getirdi. Bu tartışmaların temelinde çocukların gerçek rızasının, mahremiyetinin ve psikolojik gelişiminin göz ardı edilmesi yatıyor. Uzmanlar, çocukların sosyal medyadaki beğeni ve onayla ilişkilenleştirilmesinin ilerleyen yıllarda öz değer, özgüven ve kimlik gelişimi üzerinde kalıcı etkiler bırakabileceğini söylüyor.

Çocukların Rızası ve Mahremiyeti Nasıl Korunur?

Uzman Klinik Psikolog Berkay Ateş, çocukların sosyal medyada "içerik malzemesi" yapılması durumunu değerlendirirken, üç önemli noktanın dikkat edilmesi gerektiğini belirtti. İlk olarak, çocuğu tanımak ve çocuğun rızasının gerçekten anlamlı olup olmadığına bakılması gerektiğini söyledi. Bazı çocukların rızasının anlamlı olup olmadığı videolarda da belli olabiliyor. Çocukların ebeveynlerini mutlu etmek için sosyal medyada yer alması, bence ilk sınırdır. İkinci olarak, çocuğun istemediğinde bu süreç sonlanıyor mu, yoksa "hayır" demesine rağmen devam mı ediliyor? Bunu bilmek gerekir. Çocukların her zaman "hayır" diyebileceği bir çıkış yolu olmalıdır. Son olarak, bu videolar çocuğa mi hizmet ediyor, ebeveyne mi? Eğer videolar çocuğun gelişimine değil de ebeveyenin çıkarlarına hizmet ediyorsa, maalesef bunu istismar olarak değerlendirme sınırlarına girebiliriz.

Çocukların Gelecekte Yaşayacağı Sorunlar

Uzman Psikolog Ateş, çocukların beynindeki ödül mekanizmasının bozulması konusunda konuşarak, "Beyin bozuluyor" diye bir şey söyleyemeyiz. Buna dışarıdan bakarak karar veremeyiz ve beyin öyle çabucak bozulan bir mekanizma değildir. Ancak çocuk yanlış davranışsal koşullanmalar ve çekirdek inançlar geliştirebilir. Eğer buna "bozulma" denecekse, evet; sağlıklı ve normal işleyişin dışına çıkarak sevgiyi görmeyi ve öz değerini dışarıdan gelen onaya koşullandırmış olur. Bu durum hem bilişsel, hem kişisel, hem davranışsal hem de fizyolojik gelişimini etkileyebilir. Yetişkinlikte de maalesef bu koşullanmaların sonuçlarını kendi yaşam deneyimlerinde görür ve önüne geçemediği kalıplar geliştirme ihtimali artar.

Sonuç

Çocukların sosyal medyada yer alması ve içerik üretmesi, gelecek yıllarda öz değer, özgüven ve kimlik gelişimi üzerinde kalıcı etkiler bırakabilir. Uzmanlar, çocukların gerçek rızasının, mahremiyetinin ve psikolojik gelişiminin göz ardı edilmemesi gerektiğini vurguluyor. Ebeveynlerin çocuklarının sosyal medyada yer almasını ve içerik üretmesini nasıl yönetecekleri, çocuk hakları açısından önemli bir soru işareti oluşturuyor.