Dev fabrikalarda istihdam eriyor

Sanayi Devlerinin İhtiyaçları Artıyor

Gelişmiş ekonomilerde sanayi sektörünün önemli bir rolü vardır. Ancak Türkiye'de sanayi sektörünün gelişimi ile birlikte istihdamın da önemli bir değişim geçirdiği görülmektedir. Türkiye İstatistik Kurumu'nun (TÜİK) verilerine göre, 2025 yılında sanayide 169 bin kişinin iş kaybı yaşandı. Bu durum, Türkiye'nin en büyük şirketlerinin istihdamını da etkilemiştir.

Sanayi İstihdamındaki Gerileme

İstanbul Sanayi Odası'nın (İSO) iki ayrı araştırmasına göre, Türkiye'nin en büyük 1000 şirketinde 2025 yılında toplam istihdam, 2024'e göre yaklaşık 27 bin kişi azaldı. Sanayi istihdamının toplam istihdamdaki payı, 2024'te yüzde 20.7'den 2025'te yüzde 20.2'ye geriledi. Bu oran, 2020'den bu yana en düşük seviyeye işaret etmektedir. İSO'nun 2025 yılına ilişkin Türkiye'nin 500 Büyük Sanayi Kuruluşu ve Türkiye'nin İkinci 500 Büyük Sanayi Kuruluşu araştırmalarında da istihdam kaybının görüldüğü belirtilmektedir.

Sanayi Devleri ve İstihdam

Türkiye'nin 500 Büyük Sanayi Kuruluşu araştırmasına göre, sanayi devlerinin istihdamı 2025 yılında yüzde 2.2 yani 20 bin 568 kişi azaldı ve 803 bin 677 kişide kaldı. İstihdam kaybı özel kuruluşlarda 16 bin 200, kamu kuruluşlarında ise 4 bin 368 kişi oldu. Türkiye'nin İkinci 500 Büyük Sanayi Kuruluşu çalışmasına göre de 2025 yılında istihdam kaybı yüzde 2.2 olarak açıklandı. Bu şirketlerin toplam istihdamı 6 bin 404 kişi azaldı ve 284 bin 876 kişide kaldı.

Ücretlerdeki Gerileme

Sanayi devlerinin ödediği brüt maaş ve ücretteki reel artışın yavaşlaması dikkat çekti. Yıl sonu tüketici enflasyonundan arındırıldığında ücretlerdeki reel artış oranı, 2025'te 2022'nin de gerisinde kaldı. Yüksek enflasyonun etkisiyle 2023'te bu oran yüzde 31, 2024'te yüzde 20.42, 2025'te yüzde 5.9 oldu.

Sonuç

Sanayi sektörünün gelişimi ile birlikte istihdamda önemli bir değişim geçmektedir. Türkiye'nin en büyük şirketlerinin istihdam kaybı, sanayi sektörünün gelişimine bağlı olarak ortaya çıkmaktadır. Ücretlerdeki reel artışın gerilemesi, işgücü piyasasının dengelenmesinde önemli bir role sahiptir. Sanayi sektörünün gelişimi, ekonomideki genel büyümeye de katkı sağlar.